کربن دی سولفید (Carbon Disulfide) با فرمول شیمیایی CS₂ و شماره CAS 75-15-0، یک ترکیب شیمیایی فرار و بسیار قابل اشتعال است که در صنایع شیمیایی و برخی فرآیندهای صنعتی به عنوان ماده اولیه و حلال مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده در گریدهای مختلف از جمله گرید آزمایشگاهی و صنعتی عرضه می‌شود.
ایکس شیمی تأمین‌کننده مواد شیمیایی آزمایشگاهی و صنعتی، امکان استعلام قیمت و خرید کربن دی سولفید را برای مجموعه‌های آزمایشگاهی، تحقیقاتی و صنعتی فراهم می‌کند.
هشدار ایمنی: کربن دی سولفید ماده‌ای بسیار قابل اشتعال و سمی است و باید فقط در شرایط مناسب آزمایشگاهی یا صنعتی، با تجهیزات حفاظت فردی و تهویه مناسب استفاده شود.
کربن دی سولفید چیست؟
این حلال یک ترکیب معدنی از کربن و گوگرد است که در دمای محیط به صورت مایع وجود دارد. نمونه خالص آن می‌تواند بی‌رنگ یا زرد کم‌رنگ باشد و به دلیل فراریت بالا به سرعت وارد فاز بخار می‌شود.
بخار این ماده از هوا سنگین‌تر است و می‌تواند در نزدیکی سطح زمین حرکت کند. همچنین این ماده در محدوده وسیعی از غلظت بخار و هوا قابلیت اشتعال دارد؛ به همین دلیل کنترل منابع حرارت، جرقه و شعله در محل نگهداری و مصرف آن اهمیت بسیار زیادی دارد.
این ترکیب در آب حلالیت کمی دارد و چگالی آن از آب بیشتر است. این ویژگی‌ها در هنگام کار با ماده و همچنین در مدیریت نشت و پسماند آن اهمیت دارند.
مشخصات شیمیایی کربن دی سولفید
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| نام انگلیسی | Carbon Disulfide |
| نام فارسی | کربن دی سولفید |
| فرمول شیمیایی | CS₂ |
| شماره CAS | 75-15-0 |
| جرم مولکولی | 76.15 g/mol |
| حالت فیزیکی | مایع |
| ظاهر | بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ |
| چگالی تقریبی | 1.26 g/cm³ در 20°C |
| حلالیت در آب | کم |
| ماهیت | مایع فرار و بسیار قابل اشتعال |
اطلاعات شناسایی و مشخصات پایه کربن دی سولفید توسط پایگاه PubChem نیز با فرمول CS₂، شماره CAS 75-15-0 و جرم مولکولی 76.15 g/mol ثبت شده است.
CAS Number کربن دی سولفید
CAS Number کربن دی سولفید: 0-15-75
شماره CAS یک شناسه یکتا برای شناسایی مواد شیمیایی است و در هنگام خرید، استعلام قیمت، تهیه SDS و بررسی مشخصات محصول اهمیت زیادی دارد.
هنگام سفارش کربن دی سولفید بهتر است علاوه بر نام ماده، CAS 75-15-0، گرید، برند، خلوص و حجم بسته‌بندی نیز مشخص شود تا احتمال اشتباه در تأمین ماده کاهش پیدا کند.
کاربردهای کربن دی سولفید
عمدتاً در فرآیندهای صنعتی و سنتز شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از مهم‌ترین کاربردهای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. تولید الیاف ریون
یکی از کاربردهای مهم این ماده در صنعت تولید ریون ویسکوز (Viscose Rayon) است. CS₂ در فرآیند تولید ویسکوز برای تبدیل مواد اولیه سلولزی به ترکیبات واسطه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
2. تولید سلفون
در زنجیره تولید برخی محصولات سلولزی مانند فیلم‌های سلفون نیز کاربرد دارد. تولید ریون و سلفون از مهم‌ترین کاربردهای صنعتی شناخته‌شده این ماده هستند.
3. تولید ترکیبات گوگرددار
این ماده به عنوان ماده اولیه در تولید برخی ترکیبات گوگرددار از جمله گزانتات‌ها (Xanthates) و دیتیوکاربامات‌ها (Dithiocarbamates) استفاده می‌شود.
این ترکیبات در صنایع مختلف از جمله فرآیندهای مربوط به لاستیک و برخی کاربردهای متالورژی و استخراج مورد استفاده قرار می‌گیرند.
4. استفاده به عنوان حلال
کربن دی سولفید توانایی حل کردن برخی مواد از جمله گوگرد، فسفر، چربی‌ها، رزین‌ها و لاستیک را دارد و به همین دلیل در برخی فرآیندهای شیمیایی به عنوان حلال مورد استفاده قرار گرفته است.
5. کاربرد در صنایع لاستیک
برخی ترکیبات و مواد واسطه مورد استفاده در صنعت لاستیک با استفاده از این ماده تولید می‌شوند. بنابراین CS₂ در زنجیره تأمین مواد شیمیایی این صنعت نیز اهمیت دارد.
6. کاربردهای آزمایشگاهی و تحقیقاتی
در برخی آزمایش‌های شیمیایی و تحقیقات آزمایشگاهی به عنوان حلال یا ماده شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
به دلیل فراریت و اشتعال‌پذیری بسیار بالا، استفاده آزمایشگاهی از آن باید در محیط مجهز و مطابق دستورالعمل ایمنی ماده انجام شود.
خطرات و نکات ایمنی کربن دی سولفید
این ترکیب یک ماده شیمیایی پرخطر است و استفاده از آن نیازمند رعایت دقیق اصول ایمنی است.
بر اساس طبقه‌بندی‌های ایمنی، این ماده دارای خطرات قابل توجهی از جمله قابلیت اشتعال بالا، سمیت و خطرات ناشی از مواجهه طولانی‌مدت است. طبقه‌بندی هماهنگ اروپایی آن نیز این ماده را در گروه مواد دارای خطر برای تولیدمثل و همچنین سمیت اندامی ناشی از مواجهه مکرر قرار می‌دهد.
مهم‌ترین نکات هنگام کار با کربن دی سولفید
H225: مایع و بخار بسیار قابل اشتعال است.
H315: باعث تحریک پوست می‌شود.
H319: باعث تحریک جدی چشم می‌شود.
H361fd: مظنون به آسیب باروری است. مشکوک به آسیب رساندن به کودک متولد نشده است.
H372: در اثر قرار گرفتن در معرض طولانی مدت یا مکرر باعث آسیب به اندام ها می‌شود.
P210: از گرمازدگی / جرقه / شعله‌های باز / سطوح داغ خودداری کنید. سیگار کشیدن ممنوع.
کربن دی سولفید را نباید یک حلال معمولی و کم‌خطر در نظر گرفت. بخارات آن بسیار قابل اشتعال هستند و تماس یا مواجهه بیش از حد می‌تواند برای سلامتی خطرناک باشد.
اثرات کربن دی سولفید بر سلامتی
مواجهه با این ماده می‌تواند از طریق استنشاق بخارات، تماس پوستی یا بلع اتفاق بیفتد. اثرات ناشی از مواجهه به مقدار و مدت تماس بستگی دارد.
مطالعات مربوط به مواجهه شغلی نشان داده‌اند که سیستم عصبی یکی از اهداف مهم سمیت این حلال است و مواجهه طولانی‌مدت می‌تواند با مشکلات عصبی و برخی اثرات قلبی‌عروقی و تولیدمثلی همراه باشد.
به همین دلیل، استفاده از این ماده باید توسط افراد آموزش‌دیده و در محیطی انجام شود که کنترل مهندسی، تهویه و تجهیزات حفاظت فردی مناسب در دسترس باشد.
کربن دی سولفید در محیط زیست
علاوه بر منابع صنعتی، به صورت طبیعی نیز در مقادیر کم در محیط زیست تولید می‌شود. منابع طبیعی آن می‌توانند شامل اقیانوس‌ها، مناطق مردابی و برخی فرآیندهای زمین‌شناسی باشند.
در صورت آزاد شدن در محیط، به دلیل فراریت زیاد تمایل زیادی به ورود به فاز گاز دارد. بخار آن نیز به دلیل چگالی بیشتر نسبت به هوا می‌تواند در نزدیکی سطح زمین حرکت کند.
به همین دلیل، نشت این ماده باید جدی گرفته شود و جمع‌آوری و دفع آن مطابق دستورالعمل‌های ایمنی و زیست‌محیطی انجام شود.
تفاوت کربن دی سولفید آزمایشگاهی و صنعتی
کربن دی سولفید ممکن است در گریدها و خلوص‌های مختلف عرضه شود. تفاوت گریدها معمولاً به درصد خلوص، ناخالصی‌ها، استاندارد تولید و کاربرد موردنظر مربوط است.
برای کاربردهای تحقیقاتی و آزمایشگاهی، انتخاب گرید مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا وجود ناخالصی‌ها می‌تواند روی نتیجه آزمایش یا فرآیند سنتز تأثیر بگذارد.
بنابراین هنگام خرید باید مشخص شود که ماده برای:
- آزمایشگاه تحقیقاتی
- سنتز شیمیایی
- کنترل کیفیت
- فرآیند صنعتی
- یا سایر کاربردهای تخصصی
مورد نیاز است.
هنگام خرید کربن دی سولفید به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای خرید کربن دی سولفید بهتر است فقط به نام ماده اکتفا نشود. مشخصات زیر را از فروشنده استعلام کنید:
- نام ماده: Carbon Disulfide
- CAS Number: 75-15-0
- فرمول شیمیایی: CS₂
- گرید: آزمایشگاهی یا صنعتی
- درصد خلوص
- برند یا تولیدکننده
- حجم بسته‌بندی
- تاریخ تولید و انقضا، در صورت وجود
- برگه SDS و مشخصات فنی محصول
این اطلاعات به‌خصوص برای آزمایشگاه‌ها و واحدهای صنعتی که نیاز به مشخصات دقیق ماده دارند، اهمیت زیادی دارد.
خرید کربن دی سولفید از ایکس شیمی
ایکس شیمی در زمینه تأمین و فروش مواد شیمیایی آزمایشگاهی و صنعتی فعالیت می‌کند و امکان استعلام موجودی، برند، گرید، بسته‌بندی و قیمت کربن دی سولفید (Carbon Disulfide) را فراهم می‌کند.
برای خرید کربن دی سولفید می‌توانید مشخصات مورد نیاز خود شامل CAS 75-15-0، گرید، خلوص و حجم مورد نیاز را اعلام کنید تا موجودی و قیمت محصول بررسی شود.
سوالات متداول درباره کربن دی سولفید
کربن دی سولفید چیست؟
این حلال یا Carbon Disulfide یک ترکیب شیمیایی با فرمول CS₂ و CAS Number 75-15-0 است که به صورت مایع فرار و بسیار قابل اشتعال وجود دارد.
فرمول شیمیایی کربن دی سولفید چیست؟
فرمول شیمیایی کربن دی سولفید CS₂ است.
کربن دی سولفید چه کاربردی دارد؟
مهم‌ترین کاربردهای آن شامل تولید ریون و سلفون، تولید برخی ترکیبات گوگرددار، صنایع لاستیک و استفاده به عنوان حلال در برخی فرآیندهای شیمیایی است.
آیا کربن دی سولفید خطرناک است؟
بله. کربن دی سولفید ماده‌ای بسیار قابل اشتعال است و مواجهه با بخارات یا تماس با آن می‌تواند خطرات جدی برای سلامتی ایجاد کند. همچنین در طبقه‌بندی‌های ایمنی برای سمیت تولیدمثلی و آسیب اندامی ناشی از مواجهه طولانی‌مدت یا مکرر نیز مورد توجه قرار گرفته است.
آیا کربن دی سولفید در آب حل می‌شود؟
کربن دی سولفید حلالیت کمی در آب دارد و چگالی آن از آب بیشتر است.
.
جمع‌بندی
کربن دی سولفید با فرمول CS₂ و CAS 75-15-0 یک ماده شیمیایی مهم در صنایع مختلف است که کاربردهای آن بیشتر در تولید ریون، سلفون، مواد شیمیایی گوگرددار، صنایع لاستیک و برخی فرآیندهای آزمایشگاهی و شیمیایی دیده می‌شود.
با توجه به فراریت و اشتعال‌پذیری بالا و خطرات ناشی از مواجهه با این ماده، انتخاب گرید مناسب و رعایت الزامات ایمنی هنگام استفاده از آن اهمیت زیادی دارد.
برای خرید کربن دی سولفید آزمایشگاهی یا صنعتی و اطلاع از موجودی، برند، بسته‌بندی و قیمت، با ایکس شیمی تماس بگیرید.
منابع:
تهیه و تنظیم : تیم تولید محتوا
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟نظری بدهید!